Privacyverklaring fysiotherapie: wat moet erin?

Een fysiotherapiepraktijk legt gezondheidsgegevens vast en deelt die met verwijzers en zorgverzekeraars. Wat hoort daarom in uw privacyverklaring?

· 6 min lezen · Auteur: Eikberg Juristen

Een privacyverklaring voor een fysiotherapiepraktijk legt patiënten uit welke gegevens u over hun gezondheid vastlegt, op welke grond, met wie u die deelt en hoe lang u het dossier bewaart. Dat laatste is voor fysiotherapeuten wettelijk geregeld: het patiëntendossier bewaart u in principe twintig jaar. Een standaardtekst voor webshops of dienstverleners noemt geen van deze punten.

In het kort

  • Een fysiotherapeut verwerkt gezondheidsgegevens. Dat zijn bijzondere persoonsgegevens met strengere regels (artikel 9 AVG).
  • Voor de behandeling zelf heeft u geen toestemming nodig. De grondslag volgt uit de behandelovereenkomst en de Uitvoeringswet AVG.
  • Het dossier bewaart u in principe twintig jaar, gerekend vanaf de laatste wijziging (artikel 7:454 BW).
  • Werkt de website met online afspraken, WhatsApp, een chatbot of Google Analytics, dan hoort dat ook in de verklaring.

Wat moet er in een privacyverklaring voor fysiotherapie staan?

Een privacyverklaring voor een fysiotherapiepraktijk bevat in elk geval deze onderdelen:

  1. wie de praktijk is en hoe patiënten contact opnemen over privacy;
  2. welke gegevens u verwerkt, per groep (patiënten, websitebezoekers, sollicitanten);
  3. waarvoor u ze gebruikt en op welke grondslag;
  4. met wie u gegevens deelt: verwijzers, zorgverzekeraar, softwareleveranciers;
  5. of gegevens buiten de Europese Economische Ruimte (EER) terechtkomen;
  6. hoe lang u ze bewaart;
  7. welke rechten patiënten hebben, en dat ze kunnen klagen bij de Autoriteit Persoonsgegevens;
  8. of u een functionaris gegevensbescherming (FG) heeft, en zo ja, hoe die te bereiken is.

Dit volgt uit de informatieplicht van artikel 13 AVG. Wat een fysiotherapiepraktijk anders maakt dan een gewoon bedrijf, zit vooral in de punten 2, 3, 4 en 6.

Welke gegevens legt een fysiotherapeut vast?

Een fysiotherapiepraktijk verwerkt meer dan naam en adres. In de verklaring noemt u wat u werkelijk vastlegt:

  • identificatie: naam, geboortedatum, adres, burgerservicenummer (BSN) en het gecontroleerde identiteitsbewijs;
  • verzekering: zorgverzekeraar en polisnummer, voor de declaratie;
  • gezondheid: klachten, anamnese, onderzoeksbevindingen, behandelplan, voortgang en meetresultaten;
  • verwijzing: gegevens van en voor de huisarts of medisch specialist;
  • contact en afspraken: telefoonnummer, e-mail, afsprakenhistorie, berichten via WhatsApp of de patiëntenapp.

Het BSN gebruikt u omdat de wet dat in de zorg verplicht stelt, via de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg (Wabvpz). Noem dat als reden. Een patiënt die leest dat u zijn BSN "voor de administratie" opslaat, weet niet waarom dat mag.

Welke grondslag geldt voor gezondheidsgegevens?

Voor de behandeling heeft u geen toestemming van de patiënt nodig. Artikel 9 lid 2 onder h AVG en artikel 30 lid 3 van de Uitvoeringswet AVG (UAVG) staan hulpverleners toe gezondheidsgegevens te verwerken als dat nodig is voor een goede behandeling of voor het beheer van de praktijk. De grondslag, de wettelijke reden waarom u gegevens mag verwerken, is daarnaast de behandelovereenkomst (artikel 6 lid 1 onder b AVG).

Veel verklaringen in de zorg vragen toch om toestemming voor alles. Dat is onhandig: toestemming kan de patiënt altijd intrekken, terwijl u het dossier wettelijk moet bijhouden. Gebruik toestemming alleen waar die echt nodig is, bijvoorbeeld voor:

Verwerking Grondslag
Dossier, behandeling, declaratie Behandelovereenkomst en artikel 30 lid 3 UAVG
BSN en identificatie Wettelijke verplichting (Wabvpz)
Verslag aan de verwijzende huisarts of specialist Toestemming van de patiënt (artikel 7:457 BW); vraag die bij de intake, of vermeld dat de patiënt bezwaar kan maken
Gegevens delen met partijen buiten de behandeling, zoals een werkgever of sportclub Uitdrukkelijke toestemming van de patiënt
Foto's of video's voor uw website of sociale media Toestemming, per doel
Nieuwsbrief aan patiënten Toestemming, of gerechtvaardigd belang met een afmeldmogelijkheid

Dit is een veelvoorkomende indeling, geen vaste regel voor elke praktijk. Bij twijfel over een specifieke verwerking is persoonlijk advies verstandig.

Met wie deelt een fysiotherapiepraktijk gegevens?

Een fysiotherapeut deelt gegevens vooral met andere zorgverleners en met de zorgverzekeraar. De geheimhoudingsplicht uit de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO, artikel 7:457 BW) blijft daarbij gelden. In de verklaring noemt u:

  • verwijzers, zoals de huisarts of medisch specialist, die een verslag ontvangen;
  • de zorgverzekeraar, die de declaratiegegevens krijgt die nodig zijn voor de vergoeding;
  • softwareleveranciers: het elektronisch patiëntendossier (EPD), het afsprakensysteem, de patiëntenapp en het boekhoudpakket;
  • landelijke registraties waaraan uw praktijk deelneemt, zoals kwaliteits- of onderzoeksregistraties, met de mogelijkheid voor patiënten om bezwaar te maken.

Softwareleveranciers zijn verwerkers: zij verwerken gegevens in uw opdracht. Met elk van hen sluit u een verwerkersovereenkomst (artikel 28 AVG). Meer daarover leest u in het verschil tussen een privacyverklaring en een verwerkersovereenkomst.

Hoe lang bewaart een fysiotherapeut het dossier?

Het patiëntendossier bewaart u in principe twintig jaar, gerekend vanaf de laatste wijziging. Dat staat in artikel 7:454 lid 3 BW en geldt voor elke hulpverlener onder de WGBO, dus ook voor fysiotherapeuten. Langer mag als dat voor een goede zorg nodig is.

Een patiënt kan schriftelijk of elektronisch vragen zijn dossier te laten vernietigen (artikel 7:455 BW). Dat doet u dan, tenzij bewaren van aanmerkelijk belang is voor een ander dan de patiënt of een wet zich tegen vernietiging verzet. Vermeld dat recht in de verklaring.

Voor andere gegevens gelden andere termijnen. Facturen bewaart u zeven jaar voor de fiscale bewaarplicht, en websitegegevens of berichten uit een contactformulier zo kort als past bij het doel. Zet per soort gegeven een termijn in de verklaring. Eén algemene zin als "zo lang als nodig" is te vaag.

Waar gaat het vaak mis op de website van een praktijk?

De website van een fysiotherapiepraktijk verwerkt vaak meer dan de verklaring zegt. Controleer deze punten:

  • Online afspraken maken. Wie ontvangt die gegevens: uw EPD, of een apart planningssysteem?
  • WhatsApp of een chatbot. WhatsApp is van Meta. Een chatbot draait vaak op een AI-dienst. Beide kunnen gegevens buiten de EER verwerken, en dat moet u vermelden met de waarborg die u daarvoor gebruikt.
  • Google Analytics, Facebook-pixel en ingesloten video's. Die plaatsen cookies en sturen gegevens naar de Verenigde Staten.
  • Verouderde verwijzingen. Een verklaring die nog spreekt over het "Privacy Shield" is gedateerd. Het Europese Hof van Justitie verklaarde die regeling in juli 2020 ongeldig. Sinds juli 2023 geldt voor Amerikaanse bedrijven die zijn aangesloten het EU-US Data Privacy Framework.
  • Tekst die bij een ander bedrijf hoort. Een verklaring over "onze webshop" of "onze app" bij een praktijk zonder webshop of app laat zien dat er een sjabloon is overgenomen zonder het na te lopen.

Een privacyverklaring die niet beschrijft wat uw praktijk werkelijk doet, informeert de patiënt niet, en daar is de verklaring voor.

Heeft een fysiotherapiepraktijk een FG nodig?

Meestal niet. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens verwerkt een zorgaanbieder gegevens op grote schaal, en moet hij een FG aanstellen, als hij meer dan 10.000 patiënten heeft ingeschreven of gemiddeld meer dan 10.000 patiënten per jaar behandelt, en hun gegevens in één informatiesysteem staan. Een praktijk met meerdere locaties in één EPD kan die grens halen.

Heeft u geen FG, dan noemt u in de verklaring een vast aanspreekpunt voor privacyvragen. De AP raadt ook kleinere zorgaanbieders aan een FG te overwegen, eventueel gedeeld met andere praktijken.

Wat u nu kunt doen

Leg de checklist uit de eerste sectie naast uw huidige privacyverklaring. Controleer daarna drie dingen op uw eigen website: welke tools gegevens verzamelen (afspraken, chat, analytics), of die in de verklaring staan, en of u met elke leverancier een verwerkersovereenkomst heeft.

Wilt u zien hoe de onderdelen er in de praktijk uitzien, lees dan de voorbeeldformuleringen per onderdeel. De basis staat in het artikel over de privacyverklaring. Wilt u een verklaring die past bij hoe uw praktijk werkt, dan kunt u een privacyverklaring laten opstellen.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk juridisch advies. Of iets voor uw onderneming geldt, hangt af van uw specifieke situatie.

Privacyverklaring

Een privacyverklaring die past bij uw bedrijf

Eikberg stelt uw privacyverklaring op aan de hand van uw organisatie, website en systemen, en laat deze vóór oplevering beoordelen door een jurist.

Bekijk de privacyverklaring
Vaste prijs
€390
excl. btw · u betaalt achteraf
  • Afgestemd op uw onderneming
  • Beoordeeld door een jurist
  • Binnen 3 werkdagen geleverd
Alle artikelen